U pueta irlandesu Seamus Heaney incruciaia dui visioni in u so puema « Castigu », publicatu in 1975 in a ricolta « North ». A prima era a visioni d’una donna ritrova in a turba di u nordu di l’Alimania, à Windeby, è esecutata forsa par via d’un adulteriu dui milla anni fà. Tacitu avia mintuvatu st’usu ind’è i populi germani, usu chì cunsistia à tunda i supplificati nanzi di pistalli o di cutizalli sin’à a morti, è ‘ssa discrizzioni pirmissi forsa à Heaney d’induvinà a sorti di a curcia sacrificata. A siconda visioni hè quissa di i donni irlandesi tusi è passati à u catramu è i piumi à Derry, mentri l’anni sittanta. U più suventi, ‘ssu suppliziu era aprudatu pà i donni cattolichi chì nutriani una rilazioni cù un suldatu britannicu, ma i prutistanti sapiani dinò metta in opara i stessi umiliazioni pà i so numici, è sturicamenti u tirribuli « pitchcapping » (catramera crudeli di u capu) fù subratuttu utilizatu da i truppi inglesi, sia contr’à i ribeddi di u XVIIIu, sia contr’à i membri di l’IRA mentri a guerra d’indipindenza.
Pà Heaney, l’evucazioni di u straziu d’una donna di l’Ità di u Farru raprisenta piuttostu un’ occasioni di piddà pratesa contr’à l’atti di barbaria cumissi da una cumunità è l’altra mentri u cunflittu nordirlandesu. Ma a so cundanna ùn hè nemmancu ceca. In u so puema, Heaney si dichjara di i soi, discrivi un dulori individuali, certu, ma ùn si scanta mancu da a cumunità. L’ambiguità chì nasci in ‘ssu puema, u bulighju d’ampatia pà i vittimi quant’è pà i so boia, moscia bè ch’iddu sprimi « da drintu » una suffrenza è una tragidia cullittiva : « ti tengu guasgi caru / ma avariu lampatu, a socu / i petri di u silenziu ». Insuppurtevuli pò dassi in Grandi Britania, u puema moscia un narratori « voyeur » sinsisuli à u straziu senza nomu di i « sureddi traditrici / incappiddati di catramu / chì piinghjiani à i sarrendi », ma chì, in u stessu tempu, capisci « a vindicanza / esatta, tribali, intima ». Hè a pusizioni pricisa di u tistimoniu smizatu in fundu di a so anima, spartutu trà a so cundanna d’una viulenza spavintosa è u so disideriu di salvà i soi, à tuttu prezzu, contr’à i fiari univirsali di l’infamia. A pusizioni greva, ma assumata, di l’appartinanza.
A pusizioni chì dà ancu, d’altrondi, u drittu di piddà a parolla è di purtalla solu – sempri da drintu – contr’à a propia cumunità. Cussì in un puema similariu, « l’Omu di Tollund », chì piddaia dinò i so radichi in a scuparta d’un corpu in a turba di u Danimarca, Heaney evucaia l’assassinii abuminevuli è gratisi d’aienti mentri a guerra d’indipindenza. I visioni di travaddadori intazzati, di corpi scalzi in a corti d’una mandria, o quidda abbietta di quattru fratedda strascinati i chilometri è sfracicati longu à una via di camin di farru, li dani a forza di briunà i so versi di sangu à a faccia di u so populu, è di chjamanni à a so cuscenza storica.
Versi di sangu, emu dittu, chì Seamus Heaney – premiu Nobel di literatura in 1995, ramintemula – ùn hà nienti d’un pueta di l’astrazzioni. Ma hè inveci di ‘ssi pirigrini di u rialismu, intrappulati trà a dulcezza naturali è a brutalità di a Storia, chì sò i soli chì no capimu da veru. Accantu ad iddu, sò lebbii certi versi chì pienghjini u caracutu, o chì lodani u bolu di a barabatula, quandu tutti l'anni, in ghjiru à no, è in l’indiffarenza di i mirlitoni, l’omini ghjovani si facini tumbà di pistola à dicini.

Aucun commentaire:
Enregistrer un commentaire