mardi 12 avril 2011

Ombre di guerra

A chiestula di Ghjuvan’Tumasgiu inizia quand’iddu scopri, in un libru di stodia, u ritrattu di quattru cumbattanti francesi di a guerra di u 14. ‘Ssi trè omini, sò u so ziu Sicondu, chì l’hà addivatu, u so missiavu Ghjorghju, mortu in 45, un Brittonu chjamatu Constantin Préjean, è un certu Gino, chì pari di duvè firmà, par tutti, inguttupatu da un misteru salutariu. U vechju Sicondu, di Gino, ùn ni voli micca parlà à u ghjuvanottu chì u intarrughighja. Li difendi ancu di mintuvà u so nomu faccia à Celestina, a minnanna di Ghjuvan’Tumasgiu, com’è par ùn scità micca un passatu chì devi dorma par sempri.

A circa di verità durarà tandu l’anni è l’anni pà u ghjovanu Ghjuvan’Tumasgiu. Mossu à studià in cuntinenti, malgradu i so brami d’essa pastori com’è u ziu, avvicinarà a rialità, cruda, à traversu certi lettari piattati in sulaghjolu, o in i quaterni di u vechju Préjean, chì l’avviarà mittindulu puri in vardia : « ùn ti fidà micca sempri à a verità ». Ed hè cù ‘ssa furmulazioni chì u rumanzu di Jean-Yves Acquaviva, « Ombre di Guerra », si pudaria riassuma. À for è à misura chì u ghjuvanottu avanza in i so ricirchi, hè un mondu udiosu chì li cumparisci, un mondu carcu à non ditti, bucii, tradimenti è vilania.

Un mondu chì, dinò, conta i so eroi, omini simplici è anonimi, risistenti à l’ora di u fracassu guerrieru, umili quandu s’agisci di sacrificassi pà l’educazioni d’un urfaneddu. Un mondu chì musca a Corsica d’un tempu. Idealizata ? O ritrascritta in i so veri valori da un autori sciutu da a tarra, è chì voli metta in avanti calchì virtù pusitiva di u so populu ? Par no hè ‘ssa siconda pruposta chì pidda a subrana, tantu ‘ssa famidda di pastori niulinchi, ‘ssa Corsica rurali scuttussata da tutti i cunflitti di l’omini, a pudariamu fà noscia è idintificà.

Acquaviva, chì s’era fattu ghjà cunnoscia annant’à internet è i diffarenti siti corsi di criazioni, pruponi quì, ind’è Albiana, un primu rumanzu chì annuncia unu scrittori maiori pà a literatura corsa. In unu stilu limpidu, in una lingua d’accessu cumunu, è in vinti trè capituli intricciati cù minuzia, riesci à custruiscia una stodia chì u littori, una volta intrappulatu da i primi filari, ùn voli più lintà. Riesci dinò, andendu sempri à l’iscinziali di u racontu, à vesta i so parsunaghji d’una psiculugia sinsibuli, senza nisciuna pompa, à dalli carri è rendacili vicini. Subratuttu, abbraccia cù ghjustezza a sucità corsa paisana, è i trè cunflitti impurtanti chì l’ani ferta è mucata à u seculu passatu : i dui cunflitti mundiali è a guerra d’Algeria, cuntati cù a boci intima è familieri ch’emu intesu tutti in i nosci azzoni rispittivi.

Si pudaria dì chì ‘ssa verità ch’iddu circa Ghjuvan’Tumasgiu, hè infatti a noscia verità cullittiva, quidda chì ci palesa a cumplessità d’una stodia, u paradossu di i sintimenti, è po’ dinò, accantu à a ricchezza d’anima di l’aienti simplici, i sicreti bughji, a bassezza di a ghjilusia, di u razzismu, o a capacità à nocia pà un acquistu indegnu.

Hè certa è sicura chì ‘ssu libru d’Acquaviva hè di quiddi manicheisti. Hè un rimprovaru chì si pudaria fà. Ind’è iddu, è malgradu a cumplessità di i scelti d’ugni parsunaghju, u bravu hè bravu, è u gattivu hè gattivu. Ma hè un aspettu ch’ùn ci hà frasturnatu tantu. Ci vidimu à u cuntrariu un disideriu di renda à u più ghjustu a verità d’una cultura. È ancu a forza di certi scritti di nanzi chì sapiani ghjucà à modu apartu di ‘ssu cunflittu perpetuali trà u bè è u mali. Guasgi pudariamu parlà, evuchendu « Ombre di Guerra », d’un racontu educativu, iniziaticu, è s’iddu ci hè bè un libru chì no vulariamu metta in manu à a ghjuvantù, par esempiu, saria quistu quì. Chì Acquaviva pussedi a qualità supiriori chì faci u gran scrivanu : hè nanzi tuttu un cuntadori, un veru.

Aucun commentaire:

Enregistrer un commentaire